Photo by Isaac Benhesed on Unsplash

“เราดื่มกาแฟไปเพื่ออะไรกัน…”

คำถามนี้ เป็นผลพวงมาจากเป้าหมายในการทำบันทึกรายรับ-รายจ่าย ที่ในสัปดาห์แรกๆ สังเกตเห็นสัดส่วนของค่ากาแฟ ที่มากพอๆ กับค่าอาหาร อันเป็นผลมาจากการดื่มกาแฟดื่มกาแฟสดเป็นประจำ หรือในบางครั้งเลือกดื่มกาแฟสดจากเมล็ดพันธุ์ดีๆ (ปกติแล้วนิยม อเมริกาโนแบบไม่ใส่น้ำตาล หรือ เอสเพรสโซช็อต)


Photo by rupixen.com on Unsplash

เป็นเวลาครบ 1 ปีพอดี สำหรับภารกิจในการทำบันทึกรายรับ-รายจ่าย ตลอดปี พ.ศ.2563 หลังจากที่ตั้งเป้าหมายกับตัวเองไว้ว่า จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้จ่ายเงินของตัวเอง ที่เป็นคนใช้จ่ายอย่างไม่วางแผน อยากได้อะไรก็ซื้อ โดยไม่ดูถึงความจำเป็น

สำหรับเป้าหมายในการจัดทำบันทึกรายรับ-รายจ่ายนั้น เป็นเพราะต้องการตรวจสอบการใช้จ่ายเงินของตัวเอง เพื่อนำไปวางแผนการใช้จ่ายเงิน ไม่ให้ใช่จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย และเก็บออมเงินไว้สำหรับใช้ในอนาคต

โดยเริ่มต้นบันทึกรายรับ-รายจ่าย เป็นวันแรกของปี พ.ศ.2563 เพื่อเป็นการเริ่มต้นสิ่งดีๆ ของตัวเองไปพร้อมกับการเริ่มต้นศักราชใหม่ จึงได้ดาวน์โหลด และใช้งานแอปพลิเคชันสำหรับบันทึกรายรับ-รายจ่าย หลายตัวไปพร้อมๆ กัน เพื่อศึกษาแอปพลิเคชั่นบันทึกรายรับ-รายจ่าย ที่เหมาะกับการใช้งานส่วนตัวมากที่สุด

จนในที่สุดจึงได้แอปพลิเคชันบันทึกรายรับ-รายจ่าย ที่เหมาะกับการใช้งานส่วนตัวมากที่สุด นั่นคือ Spendee


“อาชีพด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เป็นที่ต้องการของทั้งภาครัฐและเอกชน รวมทั้งภาคอุตสาหกรรมและธุรกิจทุกแขนง และคาดว่าความต้องการนี้จะเติบโตขึ้นอีกมากในอนาคต แต่เนื่องจากการพัฒนาของเทคโนโลยีที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา บางอาชีพอาจถูกแทนที่ด้วยเทคโนโลยี บางอาชีพควรถูกลดความสำคัญลง ดังนั้นทุกคนจึงต้องพัฒนาตนเองเพื่อให้สามารถทำงานร่วมกับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงได้”

หนังสือเรียนเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.6

อาชีพด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร

อาชีพด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มีความแตกต่างตามความเชี่ยวชาญ บทบาทหน้าที่ และความรับผิดชอบ ตำแหน่งงานที่เกี่ยวข้อง อาจแบ่งได้เป็น 3 กลุ่ม ดังนี้

กลุ่มที่ 1 กลุ่มอาชีพที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการพัฒนาและสร้างชิ้นงานทางเทคโนโลยีสารสนเทศ


“ข้อมูลที่จะนำไปประชาสัมพันธ์หรือเผยแพร่ เพื่อการรับรู้ถึงสิ่งที่ผู้สร้างข้อมูลต้องการสื่อสารให้ผู้รับสารเข้าใจตรงกันนั้นเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก เพราะผู้สร้างต้องพยายามศึกษาว่าข้อมูลส่วนไหนสำคัญ ข้อมูลส่วนไหนมีรูปแบบที่น่าสนใจ ยิ่งเป็นข้อมูลตัวเลขปริมาณมากๆ ทำให้ต้องอาศัยเวลานานในการทำความเข้าใจ ซึ่งอาจทำให้ไม่สามารถมองเห็นถึงความรู้หรือประเด็นสำคัญที่อยู่ในข้อมูลนั้นๆ ได้

วิธีการหนึ่งที่ทำให้ผู้รับสารรับรู้ถึงสิ่งที่ผู้สร้างต้องการสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ คือ การใช้ภาพมาประกอบการแสดงข้อมูล ดังคำกล่าวที่ว่า ภาพหนึ่งภาพแทนคำพูดพันคำ (A picture is worth a thousand words)“

หนังสือเรียนเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.5

การสื่อสารด้วยข้อมูล

การถ่ายทอดข้อมูลหรือการสื่อสารจากแหล่งข้อมูลไปยังผู้รับสาร บางครั้งเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก เนื่องจากข้อมูลมีปริมาณมากหรืออยู่ในรูปแบบที่ไม่สามารถทำความเข้าใจได้ง่าย

ด้วยเหตุนี้การสื่อสารระหว่างบุคคล จำเป็นต้องจัดรูปแบบข้อมูลและนำข้อมูลไปแสดงในบริบทที่เหมาะสม เพื่อให้ผู้รับสารเข้าใจ หรือมองเห็นประเด็นสำคัญที่ต้องการสื่อสารภายใต้ข้อมูลนั้น

ดังนั้น การทำข้อมูลให้เป็นภาพจึงมีความจำเป็น เพื่อช่วยตอบคำถาม ช่วยในการตัดสินใจ ช่วยให้มองเห็นข้อมูลในบริบทที่เหมาะสม ช่วยค้นหารูปแบบ รวมทั้งช่วยสนับสนุนคำพูดหรือการเล่าเรื่องราวที่มีอยู่ในข้อมูลชุดนั้นๆ…


“เมื่อเข้าชมเว็บไซต์ เครือข่ายสังคม หรือแอปพลิเคชันสั่งซื้อสินค้า จะมีข้อมูลโฆษณาสินค้า หรือข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งที่สนใจปรากฏอยู่เสมอ เนื่องด้วยเทคโนโลยีในปัจจุบัน เว็บไซต์หรือระบบผู้ให้บริการต่างๆ มีการเก็บพฤติกรรมการใช้งานของผู้ใช้ แล้วนำมาวิเคราะห์สิ่งที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมผู้ใช้

เทคโนโลยีด้านข้อมูลมีประโยชน์และมีคุณค่ากว่าที่คิด ข้อมูลมีความหลากหลายและมีปริมาณมาก สามารถเข้าถึงได้สะดวก รวดเร็ว และตลอดเวลา ข้อมูลถูกนำมาใช้ประโยชน์เพื่อตัดสินใจ หาคำตอบของปัญหา กำหนดแนวทางการดำเนินการ ตลอดจนนโยบายต่างๆ ในทุกระดับของสังคมตั้งแต่บุคคล ครอบครัว กลุ่มเพื่อน ชุมชน องค์กร และประเทศ จนกล่าวได้ว่าชีวิตประจำวันของเราขับเคลื่อนโดยมีข้อมูลเป็นฐาน”

หนังสือเรียนเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.3

ข้อมูลดีมีชัยไปกว่าครึ่ง

ในปัจจุบัน หากนำข้อมูลจำนวนมากมาทำการวิเคราะห์ในเชิงลึก จะค้นพบคุณค่าของข้อมูล ช่วยสร้างมูลค่าในเชิงธุรกิจ หรือส่งผลทางบวกให้กับผู้ใช้ข้อมูลเป็นอย่างมาก

ตัวอย่างที่เกิดขึ้นจริงของการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์


Photo by Mika Baumeister on Unsplash

“หลังจากทำการรวบรวมข้อมูลและเตรียมข้อมูลมาแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการวิเคราะห์ข้อมูล ซึ่งจะช่วยให้เกิดความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับข้อมูล เช่น ความสัมพันธ์ รูปแบบ และแนวโน้ม ที่สามารถนำไปประกอบการตัดสินใจ ตอบคำถาม หรือตอบสมมติฐานที่ตั้งไว้ จึงกล่าวได้ว่า การวิเคราะห์ข้อมูล เป็นการเปลี่ยนข้อมูลให้มีคุณค่า โดยนำผลลัพธ์ที่ได้จากการวิเคราะห์มาใช้ประโยชน์”

หนังสือเรียนเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.5

ปัจจุบัน มีข้อมูลเกิดขึ้นจำนวนมหาศาล ทั้งจากภายในและภายนอกองค์กร หน่วยงานต่างๆ ทั้งกระทรวง กรม มหาวิทยาลัย โรงเรียน โรงพยาบาล ธนาคาร บริษัทประกันภัย และร้านค้า ข้อมูลปริมาณมากเหล่านี้สามารถนำมาวิเคราะห์ให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้ ดังนั้น ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการวิเคราะห์ข้อมูลจึงนับว่าเป็นสิ่งสำคัญเป็นอย่างมาก เพื่อให้ผลการวิเคราะห์มีความถูกต้อง แม่นยำ

ตัวอย่างเช่น การอาศัยข้อมูลจำนวนประชากรสัตว์ป่าแต่ละประเภทในพื้นที่ป่าแห่งหนึ่ง เพื่อดูความสัมพันธ์ของประชากรสัตว์แต่ละชนิด ว่ามีความเกี่ยวข้องกันในลักษณะใด และมีแนวโน้มการเพิ่ม-ลดของประชากรในแต่ละปีเป็นอย่างไร


Photo by Hello I'm Nik 🪴 on Unsplash

“การเรียนรู้วิธีการใช้ชีวิตในสังคมที่มีเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นสิ่งจำเป็นอย่างมาก เพราะในปัจจุบัน เทคโนโลยีดิจิทัล มีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินชีวิตทั้งการติดต่อสื่อสาร การทำงาน การสันทนาการ และด้านอื่นๆ จนไม่สามารถแยกโลกออนไลน์กับโลกจริงออกจากกันได้ เหตุการณ์มากมายบนโลกออนไลน์ส่งผลกระทบอย่างคาดไม่ถึงไปยังคนที่อยู่ในโลกจริง จึงต้องเข้าใจและปฏิบัติตนให้เหมาะสมในการใช้เทคโนโลยี เพื่อการดำรงชีวิตและการเป็นพลเมืองที่ดีในยุคดิจิทัล”

หนังสือเรียนเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.6

การเป็นพลเมืองดิจิทัล

เทคโนโลยีเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน จึงต้องเรียนรู้ เข้าใจ และตระหนักถึงแนวทางในการปฏิบัติตนบนโลกออนไลน์อย่างไร ถึงจะใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีได้อย่างคุ้มค่า ปลอดภัย ตลอดจนเรียนรู้ที่จะเป็นผู้ป้องกัน และปกป้องข้อมูลส่วนตัวของตนเองและผู้อื่น


“ข้อมูลเป็นสิ่งที่มีมูลค่ามหาศาลในปัจจุบัน จึงมีการนำข้อมูลมาวิเคราะห์หรือประมวลผลให้เกิดประโยชน์กับบุคคล หรือองค์กร แต่การได้มาซึ่งข้อมูลที่เป็นประโยชน์นั้น กระบวนการในการเก็บรวบรวมข้อมูล นับว่าเป็นสิ่งสำคัญ ดังประโยคที่ว่า garbage in garbage out ซึ่งได้กล่าวไว้ในขั้นตอนของกระบวนการวิทยาการข้อมูล สำหรับขั้นตอนของการเก็บรวบรวมข้อมูลที่จะกล่าวถึงนั้น เป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ โดยต้องกำหนดเป้าหมายให้ชัดเจนว่า จะนำข้อมูลที่รวบรวมได้ไปใช้ในเรื่องใด และจะวิเคราะห์อย่างไร เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการ โดยเป้าหมายนั้นสามารถบอกได้ว่าข้อมูลที่ต้องการ รวบรวมได้จากที่ใด และวิธีการใด”

หนังสือเรียนเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.5

ทบทวนเรื่องข้อมูล

ข้อมูลแบ่งตามลักษณะของการได้มา ดังนี้

  1. ข้อมูลปฐมภูมิ (primary data) — ข้อมูลที่ได้จากแหล่งกำเนิดข้อมูลหรือจุดเริ่มต้นของข้อมูล เช่น ข้อมูลจากการทดลอง การค้นพบทางวิทยาศาสตร์ เหตุการณ์ประวัติศาสตร์ ภูมิปัญญา ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ โดยข้อมูลปฐมภูมิเป็นข้อมูลที่เกิดขึ้นจากการกระทำ หรือการจดบันทึกของผู้มีส่วนร่วมในเรื่องราวหรือเหตุการณ์เหล่านั้น
  2. ข้อมูลทุติยภูมิ (secondary data) — ข้อมูลที่ไม่ได้มาจากแหล่งกำเนิดโดยตรง แต่ได้มาจากการอ้างอิงถึงข้อมูลปฐมภูมิ หรือนำข้อมูลปฐมภูมิมาวิเคราะห์ ประมวลผล ซึ่งอาจอยู่ในรูปสถิติ บทวิจารณ์ บทความ เอกสารต่างๆ…

“การสร้างแอปพลิเคชันหรือซอฟต์แวร์ประยุกต์ให้ผู้ใช้อื่นใช้งาน มีหลากหลายรูปแบบ เช่น งานกราฟฟิก งานที่เกี่ยวกับการประมวลผลข้อมูล เครื่องมือทำงาน สื่อการเรียนรู้ เกม เพราะเหตุใดแอปพลิเคชันบางอย่างถึงได้รับความนิยมมาก กว่าจะมาเป็นแอปพลิเคชันที่ดีต้องทำอย่างไร นอกจากสร้างตามความสนใจของผู้พัฒนาแล้ว ยังต้องสำรวจความต้องการของผู้ใช้ ออกแบบ สร้าง และทดสอบ เพื่อนำไปปรับปรุงให้ดีขึ้น โดยโปรแกรม Scratch สามารถใช้เพื่อพัฒนาแอปพลิเคชันเพื่อการเรียนรู้อย่างง่ายได้”

หนังสือเรียนเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ม.3

ในเนื้อหานี้จะใช้โปรแกรม Scratch สามารถใช้เขียนโปรแกรมแบบออนไลน์หรือออฟไลน์ก็ได้ โดยเข้าไปใช้งานหรือดาวน์โหลดโปรแกรมได้ที่ https://scratch.mit.edu/

Imagine a World


“บ่อยครั้งที่เราต้องการหาลำดับของข้อมูลตัวเลข เช่น คะแนน ยอดขาย ค่าใช้จ่าย ฯลฯ หากจำนวนข้อมูลมีไม่มาก การตรวจดูด้วยสายตา หรือเรียงลำดับข้อมูลในโปรแกรม Microsoft Excel ก็พอที่จะหาลำดับได้โดยง่าย แต่ในกรณีที่ข้อมูลมีปริมาณมากและมีความซับซ้อนเพิ่มมากขึ้น เช่น มีจำนวนตัวเลขที่ซ้ำกัน วีธีการข้างต้นก็คงทำได้ยากและใช้เวลานาน…”

อย่างไรก็ดี ในโปรแกรม Microsoft Excel มีฟังก์ชันที่ช่วยความสะดวก ในการหาลำดับของข้อมูลที่เราสนใจว่าอยู่ในลำดับที่เท่าใด หรืออยู่ในลำดับเปอร์เซนไทล์ที่เท่าไร ได้แก่ ฟังก์ชัน RANK.EQ และ PERCENTRANK

กำหนดให้ ตัวอย่างข้อมูลคะแนนของนักเรียน 15 คน ในการหาลำดับที่และลำดับเปอร์เซนไทล์ ดังนี้

iTPoj

Technology & Gadget (itpoj.com)

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store